Anasayfa » Sosyal Medya » Facebook Nereye Gidiyor?

Facebook Nereye Gidiyor?

Günümüzde en çok konuşulan kelime şüphesiz facebook dur. Peki Facebook u bu kadar popüler yapan şey nedir?

Facebook 2004 yılında Zukenberg tarafından kuruldu, 2006 yılından sonra çok büyük bir ivmeli yükselişin içine giren facebook bugün itibariyle kullanıcı sayısı 750 milyonu geçmiş durumda. Facebook u genelde gençler kullanmayı tercih ediyor. Orta yaş ve üstü ise bilgilerini vermekten çekindikleri için olaya temkinli yaklaşıyorlar ve kendilerini ifşa etmiyorlar. Hesabı olanlarsa genelde profil resmi kullanmıyor ve arkadaş listelerinde çok az kişiyi görüyorsunuz. Şuanki kuşaksa tam tersi cep telefonu, ev adresi, okulu, ev içindeki mahrem fotoğraflarını bile hiç çekinmeden facebookta paylaşıyorlar. (Tabi bu gençleri anlamakta mümkün değil tüm bilgileriniz internet üzerinde iken siz kendinizi nasıl güvende hissediyorsunuz çok merak ediyorum..)

Basit bir arkadaşlık sitesi ile başlayıp bugünlere gelen ve kurucusunu dünyanın en genç CEO su yapan ve 40 milyar dolar gibi bir serveti yönetme imkanı sunan facebook konusunda bazı aklıma takılan soru işaretleri yok değil. Facebooktan daha önce kurulmuş birçok arkadaşlık sitesi var, neden onlar değilde facebook. Bir genç çıkacak veritabanlarının bile sınırlarını zorlayacak, kendine ait bir programlama dili bile olan, sınırsız ilişki kurulabilen, tamamen geliştirilmeye ve özelleştirilmeye açık devasa büyüklükteki bu sistemi tasarlayacak. Aklım almıyor…

Her neyse, sonuçta ortada başarılı bir çalışma var ve bu çalışma insanların ihtiyaçlarına yönelik olduğu için bugünlere kadar gelmiş durumda. Bu saatten sonra da gideceği nokta belli elindeki bilgileri şirketlere satacak, bunları maddi anlamda kullanacak ve bu işten para kazanacak, kazanmak zorunda yoksa bu devasa yapıyı yönetemez. Zaten son zamanlarda her taraftan fırlayan reklamlar bunun ispatı niteliğinde. Sanırım bu konuda google ın eline kimse su dökemez insaları rahatsız etmeden sadeliğinden de ödün vermeden bu işi çok iyi yapan çok akıllı bir firma google. Facebook bu anlamda çok başarılı sayılmaz.

Şu yazıyı okumanızda da fayda var.

Facebook Gizlilik İhlali Yapıyor

The Wall Street Journal araştırmaları, sosyal paylaşım sitesi Facebook Inc. içindeki meşhur uygulamaların (apps) birçoğunun kullanıcıların kimlik bilgilerini onlarca reklam ve İnternet izleme firmalarına gönderdiğini tespit etmiştir. Bu bilgilerin arasında kişilerin isimleri ve bazı durumlarda arkadaşlarının isimleri gibi bilgiler de bulunmaktadır.

Bu durum, profillerini Facebook’un en sıkı güvenlik özelliklerine ayarlayan kullanıcılar da dahil on milyonlarca Facebook kullanıcısını etkilemektedir. Bu problem, Facebook’un kurallarını bozmakta ve Facebook’un kullanıcılarının aktivitelerini ve kimlik bilgilerini nasıl güvenli tuttukları hakkındaki soruları yenilemektedir.

Bu problem, kişileri İnternet üzerinde takip edebilmek amacıyla detaylı veritabanları kuran firmaların oluşturduğu sektörün büyümesine dayanmaktadır. Bu çeşit kimlik bilgisi ihlallerinin ne kadar süredir var olduğu bilinmemektedir. Yakın zamanda bir Facebook sözcüsü, kullanıcıların kişisel bilgilerinin deşifre olmasını önemli ölçüde engellemek için önlemler alındığını açıklamıştır.

Facebook sözcüsü, “Facebook kullanıcı ID’lerinin kullanıcıların internet tarayıcıları veya uygulamalar aracılığıyla istenmeyerek paylaşılabileceğini” belirtmiştir. ID bilgisi, birisinin Facebook’daki bilgilerinin izlenmesini sağlamaz diyen sözcü, The Wall Street Journal tarafından tespit edilen problemin giderilmesi için yeni bir teknoloji geliştirileceğini belirtmiştir.

Facebook uygulamaları (Apps), Facebook’un 500 milyon kullanıcısının oyunlar oynamasına ya da ilgilendikleri ortak konulara erişmesini sağlayan yazılımlardır. The Wall Street Journal, Facebook’daki en popüler 10 uygulamanın kullanıcıların ID’lerini dışarıdaki şirketlere gönderdiğini tespit etmiştir.

Bir araştırma şirketi olan “Inside Network Inc.” derecelendirmesine göre (aylık kullanıcı erişimlerine dayanarak), Facebook uygulamaları 59 milyon kullanıcısı olan “Zynga Game Network şirketinin FarmVille”, “Texas HoldEm Poker” ve “FrontierVille” olarak sıralanmaktadır. En fazla kullanılan 10 uygulamanın bu üçü de kullanıcıların arkadaşları gibi kişisel bilgileri dışarıdaki şirketlere göndermektedir.

The Wall Street Journal tarafından kullanıcıların ID numaralarını gönderdiğini tespit ettiği en çok kullanılan 10 Facebook uygulaması

Çoğu uygulama Facebook dışında bağımsız yazılım geliştiren şirketler (3rd party) tarafından geliştirilmektedir. The Wall Street Journal, Facebook’u, uygulamaların kişisel bilgileri gönderdiği konusunda uyarması sonrasında bazı uygulamalara Facebook kullanıcıları tarafından erişilememiştir, ancak erişilememesinin sebebi tam olarak anlaşılamamıştır.

Gönderilen bilgiler Facebook’un temel yapı taşları olan, her bir kullanıcı için atanan benzersiz “Facebook ID numarası” dır. Facebook kullanıcı ID numarası herhangi bir Facebook profilinin parçasıdır ve herhangi birisi bu ID numaralarını kullanarak Facebook bilgilerini gizli olarak ayarlamış üyelerin ismini standart bir web tarayıcı kullanarak görebilmektedir. Bilgilerini herkesin paylaşımına açmış diğer kullanıcılar için ise Facebook ID numarası; yaş, ikametgâh, iş durumu ve resimler gibi bilgileri ifşa etmektedir.

The Wall Street Journal tarafından tespit edilen Facebook uygulamaları, en az 25 reklamcılık ve veri toplama firmalarına (bunların birkaçı kullanıcıların İnternet aktivitelerini izleyerek profiller oluşturmaktadır) Facebook ID numaralarını göndermektedir.

The Wall Street Journal, “RapLeaf Inc.” isimli bir veri toplama şirketinin, Facebook uygulamalarından aldığı kullanıcı ID bilgilerini kendi veritabanına işlediğini tespit etmiştir. RapLeaf Inc., elde ettiği Facebook kullanıcı ID bilgilerini satmaktadır ve ayrıca onlarca diğer firmaya da iletmektedir.

RapLeaf, bilgilerin sızdırılmasının kasıtsız olduğunu söylemiştir. Rapleaf İş Geliştirme Başkan Yardımcısı Joel Jewitt, bu sürecin bilerek yapılmadığını beyan etmiştir. Facebook ise, Rapleaf’in Facebook ilişkili verileri işleyebilmesini önemli ölçüde sınırlandırmak için önceden önlemler aldıklarını söylemiştir.

Aslen Facebook, uygulamalarını geliştiren firmaların kullanıcıların bilgilerini dışarıdaki reklam ve veri toplama şirketlerine iletmesini yasaklamıştır (kullanıcı, bilgilerinin iletilmesine izin verse bile). Bu sebeple The Wall Street Journal’ın bulguları Facebook için yeni bir problem oluşturmaktadır çünkü Facebook son yıllarda kullanıcı bilgilerinin ifşasına yönelik güvenlik politikalarını değiştirmekle eleştirilmektedir.

Facebook uygulamaları Facebook’u her türlü aktivitenin gerçekleştirildiği bir merkeze dönüştürmektedir. Uygulamalar, Facebook ağının kullanışlılığını arttırmada önemli bir yol olarak değerlendirilmektedir. Facebook, her ay kullanıcıların %70’inin uygulamalarını kullandığını belirmiştir.

Uygulamalar ayrıca, oyunlarda kullanılmak üzere oluşturulan sanal paraların satılması suretiyle Facebook’un reklam gelirlerinin yanında büyüyen bir gelir kaynağı olmuştur.

Facebook, The Wall Street Journal’ın kullanıcı ID’lerini ilettiğini tespit ettiği bazı uygulamaları kapatmıştır.

Engellenen uygulamalara, San Francisco’da kurulu olan “LOLapps Media Inc.” Şirketinin geliştirdiği birkaç uygulamada örnek verilebilir. Engellenen LOLapp’s uygulamaları, aylık 3 milyon aktif kullanıcısı olan Gift Creator (hediye yaratıcı), aylık 1.4 milyon kullanıcı olan Quiz Creator (Bilgi Yarışması), Colorful Butterflies (renkli kelebekler) ve Best Friends Gifts’dır.

Bu uygulamalara erişmek isteyen kullanıcılar ya hata mesajı almakta yada Facebook ana sayfasına yönlendirilmektedir. Bir Facebook sözcüsü “kurallarımızı ihlal eden tüm uygulamalara yönelik olarak acil önlemler almaktayız” demecini vermiştir. LOLapps sözcüsü ise yorum yapmak istememiştir.

The Wall Street Journal tarafından tespit edilen LOLapps Media Inc., kişilerin profillerini internet aktivitelerini göre derlemekte ve satmaktadır. Tespit edilen LOLapps uygulamalarının bazıları kullanıcıların Facebook ID’lerini RapLeaf’e göndermektedir. RapLeaf ise bu bilgiyi internette kayıt amacıyla kullanılan çerez (cookie) dosyalarının içine yerleştirmektedir.

RapLeaf, bu bilginin çerez dosyalarına yerleştirilmesi ve reklam amacıyla paylaşılmasından önce kullanıcıların isimlerinin çıkarıldığını söylemektedir. Ancak The Wall Street Journal, RapLeaf’in Facebook kullanıcı ID’lerini Google Inc.’s Invite Media’da dahil onlarca reklam şirketine gönderdiğini tespit etmiştir.

Zynga, kendi güvenlik politikaları gereği “kişisel kimlik bilgilerini diğer reklam şirketlerine göndermediğini” belirtmektedir. Bir Zynga sözcüsü “Zynga’nın kişisel kimlik bilgilerinin diğer reklam şirketlerine gönderilmemesi konusunda çok katı kuralları olduğunu” söylemiştir.

Kaynak: Wall Street Journal(WSJ)

Derleyen: Levent GÖNENÇ

Etiketler:
Önceki Yazı Linki
Sonraki yazı linki

Hakkında Yaşar Cantürk

Bilişim Teknolojileri Öğretmeni

2 Yorum

  1. Çok haklısın yazmış olduğun bu güzel tespitlerin altına imza atarım.Yazıya değer kattım 🙂

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.* işaretli alanlar gerekli *

*

Sayfanın Başına Git